logo

Latest news:
✦ Sagdyn ýaşaýyş tebigatdan başlanýar ✦ ✦ Ösümlik ýagynyň önümçiliginiň inçe syrlary ✦ ✦ Türkmenistanyň oba hojalygynda önümçilik kuwwaty yzygiderli ýokarlanýar ✦ ✦ Türkmenistan GDA ýurtlaryna pomidor eksport etmekde öňdebaryjy orun eýeleýär ✦ ✦ Duşenbe şäherinde Halk Maslahatynyň öňde boljak mejlisine bagyşlanyp maslahat geçirildi ✦ ✦ “IWISE Global Final London 2026” halkara bäsleşiginde Türkmenistanyň mekdep okuwçylary uly üstünlik gazandylar ✦ ✦ Ahalda “Ýigit” pomidor we paprika önümçiligini giňeldýär ✦ ✦ Mukaddes Garaşsyzlygyň 35 ýyllygy we Halk Maslahaty: Berkarar döwletiň beýik geljegine tarap ✦ ✦ Ahal miweleri «Erem» brendi bilen dünýä bazaryna çykýar ✦ ✦ Ahal welaýatynda senagat önümleri daşary ýurt bazarlarynyň ünsüni çekýär ✦
Home / Society /Çil käkilik
  10.10.2021
1104
Çil käkilik

Guşlaryň täsin gözelligi gadymy döwürlerden bäri adamlaryň ünsüni özüne çekip gelýär. Dünýäniň köp halklarynyň milli döredijiliginde we ruhy garaýyşlarynda guşlar wajyp orny eýeläpdir. Tebigatda we adamyň ýaşaýşynda-da guşlaryň ähmiýeti uludyr. Olar ösümlikleriň güllerini tozanlandyrýarlar, tohumlaryny ýaýradýarlar. Ösümlikleriň köpelmegine, ýaýramagyna sebäp bolýarlar. Şeýle guşlaryň biri-de çil käkilikdir. Çil käkilik Köpetdagda, şeýle hem Köýtendagyň hemme ýerinde duşýar. Ol maral käkilikden kiçi, bedeneden ulurakdyr. Reňki çalymtyl – “çöl reňkli” bolup, horazynyň arkasy çyparrak gülgünedir. Çil käkilikler beýleki käkiliklerden kiçidigi, aýaklarynyň, çüňküniň agymtyldygy, bokurdagynda ak tegmiliň ýokdugy bilen tapawutlanýar.

         Çil käkilikler oturymly guşlardyr. Olar dag eteklerinde we dagyň aşaky gerişlerinde ýaşaýarlar. Ýarymçöllük we sähralaşan ýerleri halaýarlar. Olar aprel aýynyň ahyryndan maý aýynyň aýagyna çenli ýumurtgalaýarlar. Höwürtgelerini örän gizlin ýerde, içine sähelçe ösümlik sypallary düşelen daşlaryň aşagyndaky çukurjykda ýerleşdirýärler. Höwürtgede 14-e çenli meneksiz mesge reňkli ýumurtgalar bolýar. Jüýjelemek döwri awgust aýynyň ortasyna çenli dowam edýär. Çil käkilikler ösümlikleriň tohumy we miweleri bilen iýmitlenýärler.  Jüýjelerini bolsa mör-möjekler bilen iýmitlendirýärler. Çil käkilikleriň sany gynansakda barha azalmak bilen. Olaryň baş sanyna gözegçiligi güýçlendirmek maksady bilen, çil käkilikler Köpetdag we Köýtendag döwlet goraghanalary tarapyndan berk gorag astyna alnandyr.