logo

Latest news:
✦ Akylly ulgamlar maglumat tehnologiýalarynyň täze eýýamy ✦ ✦ Programmirleme we maglumat tehnologiýalary sanly geljegiň hereketlendiriji güýji ✦ ✦ GDA-nyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň nobatdaky mejlisi geçirildi ✦ ✦ Londonda geçirilýän halkara bilim forumynda Türkmenistanyň bilim ulgamy tanyşdyryldy ✦ ✦ Dünýä kino sungatynyň esasy baýragynyň ýeňijisi belli bolar ✦ ✦ Global IT kompaniýalary 6G synaglaryna girişýär ✦ ✦ Kitap - paýhas hazynasynyň açary ✦ ✦ Ronda Şroder Aşgabatda ýaş telekeçiler bilen duşuşdy ✦ ✦ 2026-njy ýylyň şygary mynasybetli konsert geçirildi ✦ ✦ Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Döwlet baýdagynyň güni ✦
Home / Interesting /Demirgazyk polýus sowukmy ýa-da Günorta polýus?
  10.04.2023
1226
Demirgazyk polýus sowukmy ýa-da Günorta polýus?

Demirgazyk polýus hem, Günorta polýus hem sowuk, sebäbi planetanyň üstündäki we aşagyndaky ýerleşişi sebäpli Günden göni ýagtylyk alyp bilmeýärler. Bularyň ikisinde-de, tomusyň ortaky aýlarynda Gün şöhlesi hemişe pes bolýar. Gyş wagtynda bolsa Gün gözýetimiň aşagynda galýar we birnäçe aýlap görünmeýär.

Mundan başga-da, polýar buzuň we garyň ak ýüzleri şöhläni ýokary serpikdirýär. Ýagny, gün şöhlesinden gelýän energiýanyň köp bölegi yzyna serpigip, bu ýerleriň üstündäki howanyň birneme salkyn bolmagyna sebäp bolýar.

Bu sebäpler iki polýusyň aşa sowuk bolmagyna sebäp bolsa-da, «Wuds Hole» deňiz ylymlary institutynyň habaryna görä, Günorta polýus Demirgazyk polýusdan ep-esli sowuk bolup galýar. Arktikada ýyllyk ortaça temperatura gyşda minus 40 gradus, tomusda 0 gradus. Emma Günorta polýusda ýyllyk ortaça minus 60 ° C we tomusda minus 28.2 ° C -dan hem has sowuk bolýar.

Günorta polýusyň Demirgazyk polýusdan has sowuk bolmagynyň esasy sebäbi, olaryň arasyndaky düýpli tapawudy hem görkezýär. 

 

Orazgeldi BAÝRAMOW,

Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk 
institutynyň talyby.