Häzirki wagtda himiýa senagaty dünýä ykdysadyýetiniň iň iri we strategik taýdan möhüm pudaklarynyň biri bolup durýar. Soňky ýyllaryň statistik maglumatlary bu ugurdaky ösüşiň ýokary depginde dowam edýändigini görkezýär.

Maglumatlara görä, dünýä himiýa senagatynyň umumy girdejisi soňky ýyllarda 5 trillion ABŞ dollaryndan hem geçdi. Bilermenleriň çaklamalaryna görä, 2030-njy ýyla çenli bu görkeziji 6 trillion dollara golaýlaşar. Bu bolsa pudagyň durnukly ösüş ýolunda öňe barýandygyny görkezýär.

Önümçilik möçberi hem ýylsaýyn artýar. Dünýä boýunça her ýyl milliardlarça tonna himiki önümler öndürilýär. Pudagyň ösüş depgini ortaça 3–5 göterim aralygynda bolup, bu görkeziji köp beýleki senagat pudaklary bilen deňeşdirilende ýokary hasaplanýar.

Sebitler boýunça seredilende, Aziýa-Ýuwaş umman sebiti öňdebaryjy orny eýeleýär. Bu sebit dünýä himiýa önümçiliginiň takmynan 40 göterimden gowragyny üpjün edýär. Şeýle hem Demirgazyk Amerika we Ýewropa hem bu ugurda möhüm rol oýnaýar.

Halkara söwdada hem himiýa senagaty möhüm orun eýeleýär. Dünýä boýunça himiki önümleriň eksporty we importy trillionlarça ýewro bilen ölçelýär. Bu ýagdaý pudagyň diňe bir içerki däl, eýsem halkara ykdysady gatnaşyklarda hem uly ähmiýete eýedigini görkezýär.

Şol bir wagtda, himiýa senagatynyň daşky gurşawa ýetirýän täsiri hem möhüm mesele bolup galýar. Hasaplamalara görä, bu pudak dünýä boýunça parnik gazlarynyň takmynan 5 göterimini emele getirýär. Şonuň üçin häzirki wagtda ekologik taýdan arassa tehnologiýalary ornaşdyrmak we ýaşyl himiýany ösdürmek esasy ugurlaryň biri bolup durýar.

Netijede, getirilen statistikalar himiýa senagatynyň diňe bir häzirki döwürde däl, eýsem geljekde hem ykdysady ösüşiň möhüm hereketlendirijisi boljakdygyny görkezýär.

Jeren ÖWEZOWA,

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň
mugallymy.