Kondisioner nirede oýlanyp tapyldy? 1902-nji ýylda Amerikaly oýlap tapyjy Willis Carrier ilkinji bolup Nýu-Yorkorkdaky çaphanasy üçin senagat sowadyjy maşyny oýlap tapdy.  Gyzykly tarapy, bu enjam howany sowatmak üçin däl-de, önümçilik ussahanasyndaky çyglylygy peseltmek üçin ulanyldy, çap etmäniň bozulan derejesi sebäpli çap edilen kagyzlar göçürildi.

     Peýdaly oýlap tapyş, statiki elektrik meselesini çözmek üçin dokma zawodlary bilen birlikde birnäçe onýyllyklaryň dowamynda ulanyldy. Mundan başga-da bu enjam sabyn, et önümleri we harby önümçilikde-de ulanyldy.

     Adamyň rahatlygy üçin ilkinji gezek 1924-nji ýylda Detroýtdaky Amerikan dükanynda kondisioner oturdyldy. Elmydama yssy bolan dükanyň birinji gatynda satuwlar gaty ýokarlandy we beýleki gatlara-da hem kondisionerler oturdyldy.

      Tehnologiýa esaslanýan kondisionerler esasanam kinoteatrlarda we beýleki köpçülik ýerlerinde isleg bildirlip başlandy. Şeýlelik bilen, 1925-nji ýylda “Carrier” kompaniýasy Nýu-Yorkorkuň meşhur Rivoli teatrynda kondisionerleri oturtmak barada buýruk aldy. Täze enjamyň işe girizilen güni kinoteatrlarda "Salkyn rahatlygy" atly mahabatlandyrmany başdan geçirmek isleýän myhmanlar bilen dolduryldy.  Eýýäm 1930-njy ýyla çenli Amerikanyň hemme ýerinde üç ýüzden gowrak kinoteatrda kondisionerler oturdyldy. Häzirki wagtda kondisionerleriň Carrier markasy onuň adyny göterýär.

Şemşat Nuryýewa

Türkmen oba hojalyk institutynyñ Agroekologiýa hünäriniñ 4-nji ýyl talyby