Ylym dünýäsi dürli ugurlarda geçirilen köp sanly gözlegler bilen adamzat durmuşyna goşant goşmagyny dowam etdirýär. Gündelik durmuşymyza oňyn we çuňňur täsir edýän bu gözlegleriň, esasan, syçanlarda geçirilýändigi bize mälimdir. Munuň aňyrsynda dürli sebäpler bar, geliň olaryň käbirlerini öwreneliň! 

Syçanlaryň bedeni adamlaryňka meňzeş bolup durýar. Syçanlar ownuk jandarlar bolansoň, olary laboratoriýada saklamak aňsat. Mundan başga-da, olaryň daşky gurşawa çalt uýgunlaşmagy stres faktorlarynyň öňüni alýar. 2-3 ýyl ömri bar bolsa-da, syçanlar örän tiz köpelýärler. Bu bolsa laboratoriýa üçin yzygiderli satyn alyp durmagyň gerek däldigini ýüze çykarýar.

Syçanlar 19-21 günüň dowamynda köpelýärler. Täze doglan çaga syçanlar hem 5 ýa-da 6 hepdäniň içinde doly ulalýar. Şeýle hem syçanlara ideg etmek gaty kyn däl.

Geçirilen derňewlerde syçanlar bilen adamlaryň genleriniň gaty meňzeşdigi ýüze çykaryldy. Şol sebäpli hem adamlardaky ýüze çykýan dürli keselleri bejermek üçin edilýän synaglar köplenç syçanlarda geçirilýär.

Laboratoriýada diňe bir syçanlarda däl eýsem-de, alakalarda, deňiz doňuzjygynda, homýaklarda hem birnäçe synaglar geçirilýär. Synaglar düwnük keselinden başlap, metabolik kesellere, ýokanç kesellerden başlap, umumy saglyk meselelerine çenli birnäçe bölümlerde geçirilýär. Sözüň doly manysynda ylym dünýäsinde uly rol oýnaýan jandarlaryň biri syçan bolup durýar. 

Leýli ATAÝEWA,

Türkmenistanyň Inžener-tehniki we 
ulag kommunikasiýalary 
institutynyň talyby.