Rentgen şöhlelenmesi medisina ylmynyň iň uly açyşlarynyň biri bolup, diagnoz we bejergi ulgamlaryny aňsatlyk bilen ýola goýdy. Ýönekeý kesellerden başlap, ýaşaýşa howp salýan keselleri anyklamaga çenli, rentgen şöhleleri möhüm bir gural bolup durýar. Emma, peýdanyň bar ýerinde az-owlak zyýanyň bar boluşy ýaly beýleki güýçli tehnologiýalar ýaly, ol hem biologik täsirleri bilen özüne degişli düzgünleri talap edýär.

Rentgen şöhleleriniň bedene täsiri nähili?

Rentgenler, ionizasiýa edilýän şöhlelenme görnüşidir, ýagny olaryň bedendäki atomlary we molekulalary üýtgetmäge ýeterlik energiýasy bar. Rentgenler adam dokumasyndan geçende, olary üýtgedip bilýär we zyýanly täsir edip bilýär, bu bolsa mümkin bolan öýken üýtgeşmelerine getirer. Bu ýagdaý bolsa öz gezeginde onkologiki keselleriň we beýleki saglyk meseleleriniň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler.

Bu howplara garamazdan, häzirki zaman medisina taslamalary, bu şöhleleri minimum dozalarda ulanýar, munyň bilen bir hatarda adamyň saglyk derejesiniň ýagdaýy anyklanylýar. Häzirki wagtda sanly ulgamyň ösmegi bilen beýleki ulgamlar bilen bir hatarda saglyk ulgamynda ulanylýan ösen tehnologiýalar, zerur bolmadyk şöhlelenmeleriň öňüni almak üçin kömek edýär. Barlag edaralary we saglygy goraýyş hünärmenleri, rentgen barlaglarynyň diňe zerur bolan ýagdaýlarda ulanyljakdygyna berk gözegçilik edýärler.

Rentgen tehnologiýasy saglygy goraýyş, senagat we ylmy gözlegler üçin wajyp bolup durýar. Köp ýagdaýlarda onuň peýdalary ýüze çykyp biljek agyr ýagdaýlardan has ulydyr we jogapkärli ulanylanda bu meseleleriň azalmagyna mümkinçilik döredýär.

Lukmanlaryň berýän maglumatlaryna görä çagalar we azyndan 40 ýaşly adamlara görä, rentgen şöhlelenmesine has ünsli bolmak maslahat berilýär, sebäbi olarda döwülýän ýa-da üýtgeýän dokumalary bejermek ulgamy beýleki ýaşdakylara garanyňda haýal işleýär.

Mähri Daňatarowa
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet
lukmançylyk uniwersitetiniň lukmançylyk fizikasy
we informatikasy kafedrasynyň mugallymy.