logo

Latest news:
✦ Sagdyn ýaşaýyş tebigatdan başlanýar ✦ ✦ Ösümlik ýagynyň önümçiliginiň inçe syrlary ✦ ✦ Türkmenistanyň oba hojalygynda önümçilik kuwwaty yzygiderli ýokarlanýar ✦ ✦ Türkmenistan GDA ýurtlaryna pomidor eksport etmekde öňdebaryjy orun eýeleýär ✦ ✦ Duşenbe şäherinde Halk Maslahatynyň öňde boljak mejlisine bagyşlanyp maslahat geçirildi ✦ ✦ “IWISE Global Final London 2026” halkara bäsleşiginde Türkmenistanyň mekdep okuwçylary uly üstünlik gazandylar ✦ ✦ Ahalda “Ýigit” pomidor we paprika önümçiligini giňeldýär ✦ ✦ Mukaddes Garaşsyzlygyň 35 ýyllygy we Halk Maslahaty: Berkarar döwletiň beýik geljegine tarap ✦ ✦ Ahal miweleri «Erem» brendi bilen dünýä bazaryna çykýar ✦ ✦ Ahal welaýatynda senagat önümleri daşary ýurt bazarlarynyň ünsüni çekýär ✦
Home / Society /Ýarty gümmez depe
  20.09.2021
872
Ýarty gümmez depe

Orta asyr alymlarynyň bellemeklerine görä, Sarahs ülkesi gündogar ýurtlarynda özüniň iňňän ýokary hilli bugdaýy we mähnet düýeleri bilen meşhur bolupdyr. Mary-Nişapur Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda uly düşelge bolan Sarahs şäheriniň töwereklerinde onlarça  obalar bolupdyr. Taryhçy As-Samany özüniň ,,Atlaryň genologik kitaby” diýen işinde, Sarahs obalarynyň adyny hem agzap geçýär. Olaryň käbirleri barada dolurak taryhy maglumatlary berýär. Andukan obasy Sarahs şäheriniň 7-8 km günorta-gündogar tarapynda ýerleşýär. Sasanid döwründe esasanda V-VII asyrlarda feodal gatnaşyklarynyň sosial gurluşynyň üýtgeşmeleri sebäpli oturumly ýerleriň görnüşleriniň çylşyrymlaşmagy bolup geçýär. Sasanid döwründe bu ýerde feodal köşgi döräp, ol daýhanlaryň obasy bilen birleşip, ýeke-täk goranyş ulgamyny döredipdir. Andukan obasy, baryp antik döwründe dörän bolmagy mümkin, sebäbi bu ýerden giçki parfiýa döwrüne degişli puluň (teňňeleriň) we keramiki önümleriň tapylmagy muňa şaýatlyk edýär.

    Bu obanyň Andukan ady fars sözi bolup, obada söwda dükanlarynyň köp bolandygyny aňladypdyr. Bu obada kiçiräk bazar hem ýerleşipdir. Sarahs şäheriniň bazarynda satylýan harytlaryň ähli görnüşlerini bu ýerde hem tapyp bolupdyr. Häzirki wagtda ,,Köne Sarahs” taryhy-medeni döwlet goraghanasynda Ýartygümmez depe ady bilen hasapda duran bu arheologiýa ýadygärlik gadymy Andukan obasydyr. Ýartygümmez depe şol orta asyr obasynyň merkezi galasy bolup, onuň günbatarynda ýerleşýän Atsyz depe-6 arheologiýa ýadygärligi  bolsa oba etegidir. Bu arheologiýa ýadygärligine ýerli ilat tarapyndan Ýartygümmez depe diýilmeginiň sebäbi, edil şol depäniň golaýynda öz döwrüniň ajaýyp binagärlik sungaty bolan Ýartygümmez arhitektura  ýadygärligi ýerleşýär.