logo

Latest news:
✦ Sagdyn ýaşaýyş tebigatdan başlanýar ✦ ✦ Ösümlik ýagynyň önümçiliginiň inçe syrlary ✦ ✦ Türkmenistanyň oba hojalygynda önümçilik kuwwaty yzygiderli ýokarlanýar ✦ ✦ Türkmenistan GDA ýurtlaryna pomidor eksport etmekde öňdebaryjy orun eýeleýär ✦ ✦ Duşenbe şäherinde Halk Maslahatynyň öňde boljak mejlisine bagyşlanyp maslahat geçirildi ✦ ✦ “IWISE Global Final London 2026” halkara bäsleşiginde Türkmenistanyň mekdep okuwçylary uly üstünlik gazandylar ✦ ✦ Ahalda “Ýigit” pomidor we paprika önümçiligini giňeldýär ✦ ✦ Mukaddes Garaşsyzlygyň 35 ýyllygy we Halk Maslahaty: Berkarar döwletiň beýik geljegine tarap ✦ ✦ Ahal miweleri «Erem» brendi bilen dünýä bazaryna çykýar ✦ ✦ Ahal welaýatynda senagat önümleri daşary ýurt bazarlarynyň ünsüni çekýär ✦
Home / Health /Ýertudananyň adam saglygyna edýän täsiri
  09.07.2022
1249
Ýertudananyň adam saglygyna edýän täsiri

   Ýertudana ir – iýmişlere degişli bolup, özünde köp mukdarda iýmit maddalary saklaýar. Ýertudananyň düzüminde köp mukdarda şeker saklanýar, emma organizmi az energiýa bilen üjün edýär. Geçirilen                     ylmy – barlag işleriň esasynda, ýertudananyň adam saglygyna täsir edýän birnäçe alamatlary ýüze çykaryldy. Olar aşakdakylardan ybaratdyr.

                 Rak öýjükleriniň köpelmeginiň öňüni alýar.

     Ýertudananyň düzüminde saklanýan witaminler, antioksidantlar raka garşy göreşmäge kömek edýär. Umuman, ýertudananyň düzümindäki bu maddalar rak öýjüklerini bloklaýar we olaryň ösmeginiň öňüni alýar.

  1. Ýürek keselinden goraýar.

      Ýertudanada saklanýan antioksidantlar ganyň aşa lagtalanmasyny, gan basyşy peseldýär we holestriniň, ýürek – damar keselleriniň ýüze çykmagynyň öňüni alýar. Umuman, antioksidantlar ýürekde ýüze çykýan insult we beýleki ýürek kesellere, organizmde bolup geçýän okislenme täsirleşmelerine garşy göreşmäge kömek edýär.

  1. Derini dürli faktorlaryň täsirinden goraýar.

      Içki we daşky faktorlar derini zeperläp bilýär. Mysal üçin, nädogry iýmitlenmeklik, günüň täsiri, deriniň ýanmagy we beýlekiler degişlidir.         Ir – iýmişleriň düzüminde saklanýan maddalar deriniň nemlenip, çyglanmagyna oňat täsir edýär. Esasanam, ýertudanada saklanýan C witamin kollageni sintezleýär, giperpigmentasiýany peseldýär, düwürtikleri aýyrýar, ultramelewşe şöhleleriň täsirinden goraýar.

  1. Beýniniň işjeňligini ösdürýär we neýrodegeratiw keseliniň ösüşiniň öňüni alýar.

     Ýertudanany we başga ir – iýmişleri berhiz hökmünde ulanyp bolýar. Ýertudananyň düzümindäki maddalar beýni öýjükleriniň garramagynyň, ýatkeşligiň peselmeginiň, Alsgeýmer we demensiýa keseliniň öňüni alýar.

  1. Ýaş çagaly aýallara edýän täsiri.

     Ýertudana foliewoý kislotasynyň esasy çeşmesi hasaplanýar. Bir bulgur ýertudana organizmi gündelik foliewoý kislotasynyň 9% - i bilen üpjün edýär. Bu kislota dogabitdi anamaliýa keselleriniň ýüze çykyş derejesini peseldýär.

Enebaý ANNALYÝEWA

Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby