Şugundyrdan dargamaga ukyply we arzan plastik ýasamak, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň Biofizika institutynyň hünärmenleri tarapyndan öwrenildi. Soňky döwürde ekologiýa taýdan arassa, dargamaga ukyply polimer materiallary ýagny, polietilen gaplar, gaplamalar, plastmassa önümleri giňden ýaýrapdy. Emma şeýle materiallaryň köpçülikleýin ulanylmagy olaryň ýokary çykdajylary bilen çäklendirildi. Munuň sebäbi şeker saklaýan gymmat bahaly önümler bilen baglanyşyklydy (olar ýörite bakteriýalar bilen gaýtadan işlenilip, polimer sintez edilýärdi). Krasnoýarskdan gelen gözlegçiler topary, şeker önümçiliginiň galyndy önümi bolan arzan şeker şugundyrynyň şeýle polimerleri öndürmek üçin ulanmagyň has amatly usuldygyny ýüze çykardylar. "Cupriavidus nekator" bakteriýalary bolsa plastigi gaýtadan işlemäge kömek etdi. Bu bakteriýalar, öz biomassasynda dürli himiki düzümli we häsiýetli polimerleri ýygnamaga ukyplydyr. Şeýle-de bolsa, olar şekerlerden diňe fruktoza we glýukozany "halaýarlar". Çig malyň düzümindäki bakteriýalary gaýtadan işleýän öýjüklere baryp bilmeýän ýeke-täk şeker, disaharid - saharozadyr. Şonuň üçin saharozany monosaharidlere: fruktoza we glýukoza öwürmek üçin gaýtadan işlemeli boldy. Şeýlelik bilen, alymlar bakteriýalary olar bilen "iýmitlendirdiler" we başlangyç bakterial biomassadan polimer öndürijiliginiň 80% -ini aldylar. Olar dargamaga ukyply we ýokary derejede özara baglanyşyklydyr. Bu bolsa olary dürli ugurlarda - jemgyýetçilik hyzmatlarynda, oba hojalygynda, farmakologiýa we biomedisinada ulanmaga mümkinçilik berýär.

Hangeldi Ilýasow, Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby